Page 7 - Gemeentemagazine - In touch met al uw burgers
P. 7

A travers Bruges met Alfred Ronse


               Een droom van een boek
                                                                                                                                                                                   Er komt maar geen einde aan de groeiende boekenstapel over de Brugse geschiedenis. De mooie uitgave van ‘A Travers
                                                                                                                                                                                   Bruges’, geschriften over erfgoed en architectuur in Brugge’ redt Alfred Ronse (1835-1914) uit de vergetelheid. Het boek is het
               Eric Van Hove: ‘Het wordt hoog tijd dat we                                                                                                                          resultaat van de samenwerking tussen Brigitte Beernaert en Marc Ryckaert, beiden hebben grote verdiensten in de Brugse
                                                                                                                                                                                   Monumentenzorg. Merkwaardig: het boek verschijnt in twee talen: het Nederlands en het Frans.
                                                                                         ’
               het totale plaatje zien                                                                                                                                             Het is bekend: vanaf het midden van de 19de eeuw won de beweging van de neogotiek aan belang en invloed in Brugge.
                                                                                                                                                                                   Historici, kunsthistorici en architecten pleitten in boeken en tijdschriftartikelen voor een terugkeer naar de gotische vormentaal. Tegelijk
                                                                                                                                                                                   vroegen zij meer respect en zorg voor het bouwkundig erfgoed, dat vaak ook gotisch was. Onder die publicisten nam Alfred Ronse (1835-1914)
                                                                                                                                                                                   een aparte plaats in, omdat hij nadien als schepen zijn overtuiging in beleid kon omzetten. Een dertigtal artikels in (het dagblad) ‘La Plume’
                                                                                                                                                                                   was oorspronkelijk anoniem door ‘E.’ ondertekend. Slechts door recent onderzoek van het privéarchief van de familie Ronse werd ontdekt dat de
                                                                                                                                                                                   schrijver Alfred Ronse was. Ronse heeft scherpomlijnde opvattingen die hij in een snedige stijl neerschreef.
               Weet zeker: we worden al maanden verwend met        Voilà. Een beetje chargeren mag natuurlijk, maar ‘te’ is erover.
               goede Brugge-boeken. Eerst was er ‘Brugge, een      Van Hove schreef daarop een soort wederwoord in veertien
                                                                                                                                                                                   Deze reeks artikelen - onder de algemene titel ‘A travers Bruges’ - vormen de basis van deze publicatie, waarbij Brigitte Beernaert telkens duiding
               middeleeuwse metropool’ van de Brugse historicus    hoofdstukken.                                                                                                   geeft.
               Jan Dumolyn. Onlangs verraste de Brugse fotograaf
               Jan Darthet met ‘Stilleven’, een bijzonder fotoboek   Waarom luidt Van Eeghem de alarmbel?                                                                          Brigitte Beernaert: ‘In 1872 werd Alfred Ronse tot gemeenteraadslid verkozen voor de katholieke partij, die dan nog in de oppositie zat. Toen in
               over Brugge in lockdown. Heel recent kwam ook Stad   Het is bekend, hij tackelt graag met beide voeten vooruit                                                      1875 de katholieke partij de gemeenteraadsverkiezingen won in Brugge, werd Alfred Ronse schepen van Openbare Werken onder burgemeester
               Brugge op de proppen met ‘Beeld van de Stad’, een   om de fiere goegemeente wakker te schudden. Zo noemt hij                                                        Visart de Bocarmé. Zo kon hij uiteindelijk zijn opvattingen in beleid omzetten. Dat had ingrijpende gevolgen voor de manier waarop omgegaan
               wandeling langs hedendaagse kunst en architectuur.   het nieuwe Brugge zelfs ‘walgelijk’. Hij vindt het ‘wellicht de                                                werd met de stedelijke ruimte. Het nieuwe stadsbestuur wilde, in tegenstelling tot zijn liberale voorganger Jules Boyaval, Brugge niet langer
                                                                                                                                                                                   een vooruitstrevende en moderne allure geven. Het accent werd verlegd naar het bewaren en restaureren van het bouwkundig erfgoed. Voor
               Nu is er het langverwachte boek ‘Een droom van een   lelijkste stad van het land en een van de dieptepunten op de
                                                                                                                                                                                   nieuwbouw van zowel openbare gebouwen als private woningen werd neogotiek de norm.’
               stad’ van voormalig journalist Eric Van Hove.       wereldranglijst.’

                                                                                                                      Eric Van Hove                                                van de nog bestaande subsidie voor ‘kunstige herstellingen’ en van de ‘Commissie voor Stedenschoon’. Ronse startte met een ambitieus
               Aanleiding voor dit boek is de fusie die 50 jaar geleden   De Brugse rand heeft het overduidelijk verkorven bij Kurt,                                               ‘Zo lag Alfred Ronse mee aan de basis van de restauratiepolitiek die tot vandaag een invloed heeft op het uitzicht van Brugge. Hij was de vader
               Brugge met de randgemeenten verbond waardoor deze   want ‘zodra je de stad verlaat via een van die fraaie poorten,                                                  restauratieprogramma voor een hele reeks monumenten in de stad, waaronder het Gruuthusepaleis, het Sashuis en het Tolhuis. Hij steunde ook
               stad van 50.000 naar 100.000 inwoners groeide. In wat wij het   betreed je de banaalste stukjes stedelijk weefsel ten westen
                                                                                                                                                                                   volop stadsarchitect Louis Delacenserie bij de realisatie van enkele iconische neogotische gebouwen: het Provinciaal Hof, de Rijksnormaalschool en
               ‘historische ei’ van de stad noemen, woonden toen 28.000   van de Chinese muur.’ Voorts pleit hij ervoor ‘om in de                                                  de Minnewaterkliniek.’
               inwoners, een aantal dat vandaag is afgekalfd naar 20.000.   binnenstad NIETS te veranderen. U hoort het goed: NIETS.’ (de
               Het is bijgevolg hoog tijd (vindt de auteur) dat we, wanneer we   hoofdletters zijn van Kurt).          gaat naar een groots project dat nu nog in alle stilte vorm   Herlezen
               spreken over Brugge, ‘het totale plaatje’ zien. Vandaag immers                                          krijgt: de nieuwe Stadsvaart ter hoogte van de Dampoortsluis   Voor een goed begrip van het huidige stedelijke landschap van Brugge is het interessant om de geschriften van Alfred Ronse te herlezen. Daarom
               wonen vier op de vijf Bruggelingen in de rand. Dat ‘totale   Wat valt er te ontdekken in dit boek?      en de twee bruggen. Het ene plan oogt al gekker dan het     zijn ze nu – ruim voorzien van commentaar en illustraties – voor het eerst in dit boek samengebracht. (LF)
               plaatje’ wordt in het boek op een zeer toegankelijke wijze   Veel. Het boek opent met enkele stevige portretten van   andere, en Brugge moet hier waakzaam blijven en minstens
               verteld. Van Hove splitst zijn verhaal in veertien ‘staties’, telkens   architecten die aan de basis liggen van hoe Brugge er   een oogje in het zeil houden.
                                                                                                                                                                                   _____
               opgehangen aan een markante woning of een belangrijke   vandaag uitziet. Uiteraard is dat Huib Hoste, een van de
               architect en afgerond met een essay over ‘Een droom van   vaandeldragers van de modernistische beweging in België.   ‘Een droom van een stad’ rondt af met een essay van de
               een stad’. Een stadskaart en een uitvoerige bibliografie   Ten onrechte een beetje vergeten is architect-urbanist Jozef   auteur waarin het verhaal hertaald wordt van de periode 1970
               vervolledigen dit project.                          Lantsoght die als geen ander het beeld van Brugge heeft   (de fusie) tot vandaag.
                                                                                                                                                                                   ‘A Travers Bruges ’ , geschriften over erfgoed en architectuur in Brugge ’ ,  Uitgeverij Van de Wiele, 2020
                                                                   bepaald. Zo tekende hij voor het AZ Sint-Jan, de kliniek
               Voor wie is dit boek bedoeld?                       psychiatrie in Sint-Michiels, menig BPA en tal van kerken. Totaal   Plus est en vous                            Tweetalige publicatie: Nederlands en Frans, 29 euro
               Voor een ruim publiek. Zegt de auteur: ‘We gaan te werk als   becijferd: 77 gebouwen uitgebreid, 55 beperkter.  Zijn plan voor   Eric Van Hove besluit zijn ‘droom’ met een bemoedigende
               een stadsgids. We zijn geen historici, maar we proberen ons   een congresgebouw (waar nu het Concertgebouw staat)   gedachte: ‘We moeten als mens bescheiden genoeg zijn om
               goed te documenteren. En we kijken ook naar de stad van   haalde het niet. Volgens de toenmalige stadsadministratie   ons te realiseren dat we allemaal gewone mensen zijn, maar
               morgen.’                                            getuigden de plannen van – u leest het goed -  ‘geestelijk   ambitieus genoeg om te beseffen dat een gemiddelde mens
               Het boek (172 blz) bevat ook een overzichtskaart met de   armoedig internationalisme’. Voorts is er veel aandacht   tot grootse dingen in staat is.’  En uiteraard mocht het devies
               adressen van de besproken realisaties. Klaar voor een   voor Arthur Degeyter en Axel Ghyssaert (bouwde de   ‘Plus est en vous’ niet ontbreken. (LF)
               wandeling of een fietstocht.                        gevangenis Sint-Andries) die beiden op hun domein
                                                                   beeldbepalend waren.
               Wat doet Kurt Van Eeghem in deze?                                                                       ‘Een droom van een stad’ van Eric Van Hove, uitgave van het Stads-
               Kurt, (Zee)Bruggeling van geboorte, schreef inleidend een   Wat met de Brugse rand?                     archief, kost 19,95 euro, te vinden in de Brugse boekhandels.
                                                                                                                       Mailen kan ook naar stadsarchief@brugge.be (25 euro op
               geruchtmakend essay over Brugge. Daarin spreekt hij   Van de veertien ‘staties’ wijdt het boek er tien aan realisaties in
                                                                                                                       BE 32 4700 3093 1102 van Levend Archief)
               weliswaar zijn bewondering uit voor het oude centrum van   de rand, waaronder de stationsomgeving, het Stubbekwartier
               Brugge (‘beeldschoon’), maar de rand, noemt hij ‘een ramp’.   (Kristus-Koning), Dudzele, Lissewege en de zee. Veel aandacht







               A travers                              Historici, kunsthistorici en architecten   oppositie zat. Toen in 1875 de katholieke   stad, waaronder het Gruuthusepaleis, het
                                                      pleitten in boeken en tijdschriftartikelen   partij de gemeenteraadsverkiezingen won   Sashuis en het Tolhuis. Hij steunde ook
               Bruges met                             voor een terugkeer naar de gotische    in Brugge, werd Alfred Ronse schepen van   volop stadsarchitect Louis Delacenserie bij de
                                                      vormentaal. Tegelijk vroegen zij meer   Openbare Werken onder burgemeester    realisatie van enkele iconische neogotische
               Alfred Ronse                           respect en zorg voor het bouwkundig    Visart de Bocarmé. Zo kon hij uiteindelijk zijn   gebouwen: het Provinciaal Hof, de

                                                                                             opvattingen in beleid omzetten. Dat had
                                                                                                                                    Rijksnormaalschool en de Minnewaterkliniek.’
                                                      erfgoed, dat vaak ook gotisch was. Onder die
                                                      publicisten nam Alfred Ronse (1835-1914) een   ingrijpende gevolgen voor de manier waarop
                                                      aparte plaats in, omdat hij nadien als schepen   omgegaan werd met de stedelijke ruimte.   Herlezen
               Er komt maar geen einde aan de         zijn overtuiging in beleid kon omzetten.   Het nieuwe stadsbestuur wilde, in tegenstelling   Voor een goed begrip van het huidige
               groeiende boekenstapel over de Brugse   Een dertigtal artikels in (het dagblad) ‘La   tot zijn liberale voorganger Jules Boyaval,   stedelijke landschap van Brugge is het
               geschiedenis. De mooie uitgave van     Plume’ was oorspronkelijk anoniem door ‘E.’   Brugge niet langer een vooruitstrevende   interessant om de geschriften van Alfred Ronse
               ‘A Travers Bruges’, geschriften over   ondertekend. Slechts door recent onderzoek   en moderne allure geven. Het accent werd   te herlezen. Daarom zijn ze nu – ruim voorzien
               erfgoed en architectuur in Brugge’     van het privéarchief van de familie Ronse   verlegd naar het bewaren en restaureren van   van commentaar en illustraties – voor het eerst
               redt Alfred Ronse (1835-1914) uit de   werd ontdekt dat de schrijver Alfred Ronse   het bouwkundig erfgoed. Voor nieuwbouw   in dit boek samengebracht. (LF)
               vergetelheid. Het boek is het resultaat   was. Ronse heeft scherpomlijnde opvattingen   van zowel openbare gebouwen als private
               van de samenwerking tussen Brigitte    die hij in een snedige stijl neerschreef.  woningen werd neogotiek de norm.’
               Beernaert en Marc Ryckaert, beiden                                                                                                        ‘A Travers Bruges ’ ,
               hebben grote verdiensten in de Brugse   Deze reeks artikelen - onder de algemene titel   ‘Zo lag Alfred Ronse mee aan de basis van        geschriften over
                                                                                                                                                         erfgoed en archi-
               Monumentenzorg. Merkwaardig: het       ‘A travers Bruges’ - vormen de basis van deze   de restauratiepolitiek die tot vandaag een
                                                                                                                                                         tectuur in Brugge ’ ,
               boek verschijnt in twee talen: het     publicatie, waarbij Brigitte Beernaert telkens   invloed heeft op het uitzicht van Brugge. Hij     Uitgeverij Van de
               Nederlands en het Frans.               duiding geeft.                         was de vader van de nog bestaande subsidie                  Wiele, 2020
                                                                                             voor ‘kunstige herstellingen’ en van de
                                                                                                                                                         Tweetalige publica-
               Het is bekend: vanaf het midden van    Brigitte Beernaert: ‘In 1872 werd Alfred   ‘Commissie voor Stedenschoon’. Ronse startte            tie: Nederlands en
               de 19de eeuw won de beweging van de    Ronse tot gemeenteraadslid verkozen    met een ambitieus restauratieprogramma                      Frans, 29 euro
               neogotiek aan belang en invloed in Brugge.   voor de katholieke partij, die dan nog in de   voor een hele reeks monumenten in de
                                                                                                                                                     eXit
                                                                                                                                            mei 2021                nr. 317  7




         392311_Exit317.indb   7                                                                                                                                      16/04/2021   09:16
         392311_Exit317.indb   7
                                                                                                                                                                      16/04/2021   09:16
   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11   12